font.is

2008.07 Italy – Umbria

Þá var förinni heitið til Úmbríu. Nánar tiltekið til bæjar sem heitir Foligno. Þessi bær hefur svo sem ekki margt að bjóða svo sem í túristalegu tilliti. Tiltölulega lítill bær og gamla miðbænum innan bor­gar­múranna gömlu ekki vel við haldið. Gamla kirk­jan er svo sem á sínum stað og stóra torgið en ekki þessi gamli bragur á öllu. Fullt af nýrri byg­gingum frá ýmsum tímum og heil­dar­bragurinn ekki sér­lega heillandi.

Við vorum upphaflega að leita að viku­lan­gri gistingu í þessu bændag­istin­gark­erfi sem kallað er agri­t­ur­ismo. Svona bænd­abýli sem hefur verið gert upp fyrir fer­ða­menn, sund­laug og ýmis þjónusta. Við höfum oft áður nýtt okkur svona og höfum kun­nað vel við. Frábært fyrir fólk sem vill slappa af og ekki síðra til að vera með krakka, sem átti ekki við okkur í þetta skiptið.

Hins vegar fun­dum við hótel á net­inu í útjaðri þessa bæjar sem var á mjög samkepp­nishæfu verði og myn­dirnar á vefnum hreint ótrúlega smar­tar. Það var nóg til þess að við ákváðum að kýla á þetta. Og frá Foligno er stutt að fara í allar áttir til spen­nandi þorpa allt í kring.

Fer­ðin frá Róm tók um tæpa þrjá tíma með öllu og við komum á hótelið um klukkan eitt eftir hádegi. Smá bras að finna götuna sem hótelið sten­dur við en það bjar­gaðist á furðu ein­fal­dan hátt eftir leiðbeiningar ben­sín­stöð­varstarf­s­manns sem talaði ekki orð í ensku.

Í fyrstu virtist hótelið að utan ekkert sérstakt og ekki laust við að við fyll­tumst vantrú á öllu heila. Í grun­ninn er þetta fimmhun­druð ára gömul byg­ging sem tekið hefur breytingum í geg­num tíðina. Hluti af því var smá kirkja um tíma og eru bjöl­lurnar reyn­dar enn til staðar. En þegar inn fyrir var komið var annað uppi á ten­ingnum. Allt inni í mót­tökunni var mjög snyr­ti­legt og nútí­malegt og konan í afgreiðs­lunni afskaplega myn­dar­leg og þægi­leg í alla staði. Hún fékk okkur lyk­ilinn og við fórum upp á efri hæðina með töskurnar.

Hótelið, Casa Man­cia, er ótrúlega flott miðað við að það er kallað þrig­gja stjörnu. Mar­mara­tröp­pur upp. Við gengum fram hjá smar­tri stofu á efri hæðinni þar sem er aðs­taða fyrir gesti og tölva til afnota. Ein­nig bækur og sjón­varp en svo er líka sjón­varp í her­bergjunum. Og her­bergið er ros­alega flott líka. Stórt og snyr­ti­legt baðher­bergi og þægi­leg rúm og allt til alls. Myn­dirnar á vef­síðunni voru síður en svo ýktar.

Þar sem sund­laug og garður eru aftan við hótelið og borð, stólar og sóltjöld fyrir fra­man er þetta upplagður staður til að slappa af yfir mið­jan daginn og sóla sig ef til vill. Eins er þráðlaust net á öllu hótelinu og nær það alveg fram fyrir það. Hvað væri hægt að biðja um meira? Þetta pas­saði alveg við planið, sem var að vera við hótelið fra­man af degi en koma sér eit­th­vað út seinni partinn að skoða eit­th­vað og fá sér að borða í ein­hverju af þes­sum fjölmörgu smábæjum allt í kring. Þan­nig var fles­tum þeim sjö dögum sem við vorum þarna varið.

Þótt ég lýsi Foligno svona hér að fra­man er þeim ekki alls var­nað. Nokkur áhugaverð veitin­gahús eru í bænum. Við létum mót­tökuna panta borð fyrir okkur fyrsta kvöldið svona til öryg­gis á Il Bacco Felice, sem útleg­gst Káti Bakkus. Þetta veitin­gahús er eigin­lega trat­toría og enot­ica, eða vín­hús. Veitinga­maðurinn heitir Sal­va­tore Denaro og er orðinn nokkuð þekk­tur í sínu fagi, langt út fyrir landssteinana. Við komum inn á fyrra fallinu og var vísað til borðs. Staðurinn er frekar hrár í útl­iti að innan og veg­g­jakrot fyrri gesta upp um alla veggi og á glervegg sem klý­fur salinn í tvennt.

Spurt var um hvað við vil­dum drekka og við svöruðum rauðvín og hvítvín. Í þeim svi­fum kom Sal­va­tore inn og sagði þjónus­tustúlkunni hvaða vín ég ætti að fá og hvað Linda fengi. Sín hvor flaskan á borðið af þessu líka fína víni.

Svo fóru rét­tirnir að streyma óum­beðið á borðið hver af öðrum. Djúp­steik­tar ansjó­sur, ostar og græn­metis egg­jakaka. Þegar við vorum búin að ryðja þessu í okkur kom Sal­va­tore inn aftur og spurði okkur hvernig okkur litist á að fá trufflu-spaghetti og svo kjúk­ling þar á eftir. Okkur leist ágætlega á það. Svo var boðið upp á ricotta-ís með fer­skum fíkjum í eftir­rétt. Svona gen­gur það fyrir sig, enginn mat­seðill hel­dur er það vertinn sem setur það á borðið sem honum finnst passa í hvert skip­tið. Ekki voru allir lát­nir borða það sama og mis­jafnt líka hvaða vín var borið á borð.

Sal­va­tore kom alltaf öðru hverju inn í mat­salinn til að spjalla og fékk sér þá gjar­nan sopa af vínunum eða smábita af diskum ges­tanna. Mjög frjál­slegt og skemmti­legt. Hann sagði okkur meðal annars að hann þekkti ein­hvern íslen­skan kokk sem hann mundi nú ekki nafnið á, en tók fram að hann væri sér­lega lág­vax­inni. Er auglýst eftir því hver þetta gæti verið hér með.

Maturinn myndi tel­jast það sem kallað er cre­ative Umbrian, það er, hefðbundinn Úmbrískur matur sem búið er að gera eit­th­vað auka við. Afskaplega gott, sérstak­lega fannst mér mikið til ansjósanna koma og truf­flu spaghet­tíisins og lofaði sjál­fum mér að komast í svoleiðis aftur. En mag­naðast við þetta kvöld var uppli­funin við að borða þarna og kátí­nan sem einken­ndi staðinn. Við vorum svo leist út með staupi af limon­cello. Sal­va­tore var að sjálf­sögðu orðinn góðglaður sjál­fur og ekki spillti fyrir honum að ban­darískir blaða­menn voru meðal gesta. Greini­lega að setja saman grein um staðinn.

Við vorum svo kvödd með virk­tum um leið og Sal­va­tore opnaði enn flot­tari flösku af Mon­te­falco og her­mdi eftir hesti sem rótar í mold.

Annar dagur í Foligno. Assisi.

Dagurinn byr­jaði frekar þung­búinn og hitinn hafði lækkað niður í 25 gráður. Tilvalið til að skoða eit­th­vað sem maður verður að skoða. Assisi varð fyrir val­inu. Það er eigin­lega ekki hægt að sleppa því úr því það er svona stutt þan­gað. Tut­tugu kílóme­trar eða svo. Assisi er eins og allir vita bærinn sem Frans frá Assisi er ken­ndur við. Eða San Francesco eins og Frans er kallaður á þes­sum slóðum. Assisi er nú eigin­lega borg en gamli bærinn sten­dur þarna enn og allt snýst um Frans. Það ringdi eilítið en það skipti ekki svo miklu máli. Skoðuðum kirkjuna sem kennd er við Frans og það hel­sta í bænum og kastala efst uppi á hæðinni þar sem útsýnið er gott yfir sveitirnar.

Finnst við vorum komin af stað ákváðum við að þessu loknu að kíkja á Gub­bio sem er enn lengra í burtu. Ókum sveitaveg­inn þan­gað. Gamli bærinn þar er uppi á hæð og öllu vel við haldið í gamla miðal­dastíl­num. VIð stöl­druðum þarna við og gengum um bæinn og vorum þarna þar til um fimm. Sun­nudagur og bæjar­lí­fið með dau­fle­gra móti. Samt hafði stytt upp og sólin farin að skína.

VIð fórum svo lengri leið til baka til Foligno og fengum okkur drykk á hótelinu. Af því að sun­nudags­bragur var yfir öllu nen­n­tum við ekki að fara á veitin­gahús, hel­dur smell­tum við okkur á pizzu í Foligno í piz­zugerðarhúsi sem bakar spelt­piz­zur og selur í sneiðatali. Bragðast frábær­lega og kostar eigin­lega ekki neitt.

Þriðji dagur í Foligno. Bavagna.

Morguninn var bjar­tur og morgun­verðurinn fínn. Alvöru kaffi er búið til eftir óskum hvers og eins. Við vorum hálf löt eftir fer­ðalag dagsins á undan.

Beint á móti hótelinu er efnalaug og þvot­tahús og við fórum með nokkrar flíkur þan­gað. Seinni partinn skrup­pum við til Bav­agna. Bav­agna er smábær í um sex kílóme­tra fjar­lægð í ves­tur. Við aðal­torgið set­tumst við niður og fengum okkur í glas og borið var með því alls kyns anti pasti í Úmbríustíl. Þetta er nú alveg frábært fyrirko­mu­lag. Maður pan­tar pros­ecco og með því kemur alltaf eit­th­vað meðlæti sem fyl­gir með í verðinu.

Það þykknaði upp eftir því sem leið á daginn og um kvöldið kom steypiregn.

Fjórði dagur. Montefalco.

Við tókum því rólega við hótelið fra­man af degi. Veðrið var aftur orðið fínt og hitinn kominn í rúm­lega þrjátíu gráður. Um þrjú­leytið skut­luðumst við inn í bæinn og fengum okkur salat í miðdegisverð. Þegar dró nær kvöldi hen­tumst við af stað til Mon­te­falco.

Mon­te­falco er í um tíu kílóme­tra fjar­lægð og er eins og allir aðrir bæir í kring uppi á hárri hæð. Bærinn er lyk­il­bær í þes­sari sveit og við hann eru kennd mörg afbragðs vín. Þrú­gan þem þeir rækta heitir Sagran­tino og er einken­nandi fyrir svæðið. Því miður fæst ekkert svona vín á Íslandi, sem er miður.

Gengum inn fyrir virk­ismúrana upp hæðina inn að torgi bæjarins. Í sjálfu sér er ekki lengi gert að skoða það hel­sta. Við skrup­pum svo inn á vín­bar, Enot­ica San Francesco og fengum okkur að smakka á staðarvínum. Rauðvínið sem ég fékk heitir Petri­cia Sagran­tino 2004. Mig lan­gaði helst til að set­jast að á þes­sum bar.

Eftir að við höfðum blandað geði við íbúana á vín­bar­num fórum við að skyg­gnast eftir stað til að borða á. Við vorum með einn í huga en hann virtist svo mannlaus svona snemma í vikunni svo við ákváðum að bíða með hann þar til seinna í vikunni. Fórum þess í stað á veitin­gahús sem er í brekkunni inn í bæinn, Il Verzere. Og við vorum ekki svikin af matnum.

Fyrst var borið fram pros­ecco í boði hússins. Þá fengum við truf­flu pasta, farro súpu (spelt­súpa). Og á eftir bauð húsið upp á líkjör, limon­cello og herbe. Vín hússins með en það var auðvi­tað dásam­legt Sagran­tino vín.

Fimmti dagur. Mon­te­falco og Perugia.

Við tókum því rólega um morguninn. Það lá hins vegar fyrir að við þyrf­tum að skreppa til Mon­te­falco aftur því gler­au­gun hen­nar Lindu höfðu orðið eftir á borðinu. Því var stor­mað til Mon­te­falco upp úr tvö eftir hádegi og gengið frá því máli.

Við ákváðum að skreppa til Peru­gia finnst við vorum komin af stað. En áður fengum við okkur að borða uppi á torginu í Mon­te­falco á veitin­gas­tað sem heitir L’Alchemista. Stúlkan sem afgrei­ddi var ekki sér­lega hress í bragði. Eit­th­vað súr. En hún sagði að eld­húsið væri lokað því klukkan var orðin þrjú. En við gætum þó fengið eigin­lega hvað sem er á mat­seðlinum nema pasta. Ég velti því enn fyrir mér hvernig maturinn þarna væri þegar eld­húsið er opið því það sem við fengum var alger snilld. Ég fékk mér egg­jahræru með truf­flum sem var frábær og Linda fékk sér pólen­tu­graut með gor­gonzo­laosti og spægipylsu. Þetta var enn betra en mitt.

Peru­gia er ekki nema í svo sem þrjátíu kílóme­tra fjar­lægð í ves­turátt og fljótlegt að renna þan­gað. Peru­gia er stærsta bor­gin í Umbríu held ég. Gamla bæjarstæðið með miðborginni er uppi á háum klet­tahöm­rum. Svo hefur bor­gin þanist út þar fyrir neðan, þan­nig að það er verule­gur hæðar­munur þarna á milli.

Við lögðum bíl­num í bílageym­slu rétt við rútubílastöðina og gengum að klet­ta­belt­inu. Þaðan lig­gja svo rúl­lusti­gar upp eftir klet­tunum ansi hátt upp. Næst síðasti áfan­gas­taður rúl­lusti­gans endar svo inni í hvelfingu, eldga­malli kasta­l­abyg­gingu. Þar inni eru meðal annars ver­slanir og ein­nig eins konar sögusýn­ing sem sýnir borgina eins og hún var fyrr á öldum. Síðasti hluti þes­sarar salíbunu endar svo uppi á torgi og manni finnst manni hafa verið að koma neðan úr kjallara.

Peru­gia er sem sagt flott borg og er háskólaborg. Örug­glega gaman að dvel­jast þarna að vetri. Iðandi mannlíf um allar götur og ungt fólk áberandi. Við skoðuðum dálítið af miðborginni og fetuðum okkur að aðal­torginu. Það var djasshátíð í gangi þan­nig að mikið var verið að spila í öllum hor­num. Síðdegis komum við okkur svo á kaf­fi­hús til að fá dagskammtinn af pros­ecco og virða fyrir okkur mannlí­fið. Síðar borðuðum við svo á veitin­gahúsi skammt þar frá, La Lat­erna, rétt bak við dómkirkjuna. Maturinn í góðu lagi en ekki meira en það.

Sjötti dagur. Spello.

Spello er enn einn smábærinn í Úmbríu sem er rétt hjá Foligno. Bærinn er á snar­brat­tri hæð eins og svo mar­gir aðrir. Einn af fræ­gari málunum miðalda Pin­torec­chio var frá Spello og við sáum eitt málverka hans í einni af kirkjum staðarins. Við gerðum stut­tan stans á einu torgi bæjarins og fengum okkur síðdegis­drykk. Að því loknu ren­ndum við okkur inn á Trat­to­ria De Dada.

Þessi litli staður var nánast ful­lur af fólki, greini­lega fle­stir frá Spello eða úr nágren­ninu. Ein kona sá um að taka pan­tanir og ná svo í matinn úr eld­hús­inu og var nóg að gera hjá henni. Mat­seðillinn var mjög sérken­ni­lega set­tur upp og ekki auðvelt að átta sig á því hvað hægt væri að fá að borða þarna. Við enduðum þó með að fá mjög góðan mat og staðarvín með, Rosso di Spello.

Fyrst kom hlaðinn bakki af alls kyns pyl­sus­neiðum, spægipyl­sum og verkuðu kjöti. Ros­alega gott en hep­pi­legt að við pön­tuðum bara einn skammt til að skipta milli okkar. Á eftir þessu fengum við osta og brauð með truf­flum og truf­flu­pasta. Allt vel útilátið og mjög gott. Stemmningin var mjög sérstök og gaman að sjá hvað fólk pan­taði sér. Og mag­nið sem fólk gat látið ofan í sig!

Sjöundi og síðasti dagur. Lago Trasi­meno og svo Mon­te­falco enn og aftur.

Þegar við vorum að skoða möguleikana á ferð til Úmbríu blasti við á lan­dako­rt­inu vat­nið Trasi­meno sem er rétt aus­tan við mörkin milli Toscana og Úmbríu. Svo þróuðust málin þan­nig að Foligno var gerð að grunnbúðum. En við vorum alltaf með þann möguleika að skreppa þan­gað og við létum loksins verða af því svona í lok dvalarinnar.

Það eru um það bil 100 kílóme­trar frá Foligno að vat­ninu. Það er gey­sistórt og á því eru einar þrjár nokkuð stórar eyjar. Við stefn­dum á einn bæinn Passig­nano sul Trasi­meno því hann nær alveg að vat­ninu og er í stærri kan­ti­num af þeim bæjum sem eru þarna. Og auk þess stutt að fara frá hraðbrautinni í bæinn.

Til þess að gera langa sögu aðeins styt­tri þá voru stutt kynni af bænum ein­mitt af þeim toga sem við erum ekki að leita eftir á Ítalíu. Sól­baðsstran­dar­bær með öllu tilheyrandi. Við stop­puðum aðeins á kaf­fi­húsi þarna og það van­tar ekki að útsýnið yfir vat­nið er alveg í lagi. Illykaf­fið var fínt og ísinn líka. Mat­sölus­taðirnir freis­tuðu ekkert þótt mar­gir væru. Við fórum fljótlega til baka.

Þegar kvölda tók fórum við eina fer­ðina enn til Mon­te­falco. Nú var stef­nan tekin á Cocorone veitin­gahúsið sem við höfðum slegið á frest fyrr í vikunni. Og það var ekkert verið að skafa af því. Hvítir dúkar á borðum og borðið pakkað af glö­sum af ýmsum stærðum, tvö­falt sett af hní­fapörum, vínþjónn og þar fram eftir götunum.

Við set­tumst og báðum um glas af pros­ecco meðan við skoðuðum mat­seðilinn. Með því kom smá meðlæti í boði hússins. Við pön­tuðum anti pasti sem var blanda af ýmsu góðgæti úr sveitinni í útfærslu kokksins sem við deil­dum með okkur. Á eftir því (primi) fengum við okkur gítar pasta, annars vegar með zuc­chini og hins vegar með porcini svep­pum. Ein­nig gril­luð þistin­hjörtu með. Ég bætti svo á mig nau­tasteik í Sagran­tino sósu. Þetta var hvert öðru betra og slokað niður með nokkrum glö­sum af Sagran­tino di Mon­te­falco og Bianchi di Montefalco.

Það er sagt að það sé erfitt að finna góða veitin­gas­taði í Úmbríu. Þeír séu annað hvort frábærir eða æðisle­gir. Ein­hver vill kannski vita hvað svona her­legheit kosta því þetta kann að hljóma þan­nig að ég hafi verið með fullar hen­dur fjár. 20.000 kr.? Ekki alveg. Þessi máltíð kostaði aðeins 66 evrur (8.000 kr. þegar ég skrifa þetta) en það verð er alveg í takt við aðrar betri máltíðir sem ég hef fjal­lað um hér. Við bæt­tum svo yfir­leitt í kringum 10% við reikninginn ef við vorum sátt. Dýrasta máltíðin var hjá Sal­va­tore um 110 evrur en þar voru líka tvær heilar flöskur af gæðavíni með í reikn­ingnum. Alveg þess virði.

Ég tek nú hlé á þes­sum færslum af fer­ðalagi okkar en bæti hugsan­lega við ein­hvern tíma seinna sjálf­stæðum færslum um Bologna, Berlín og Tallinn í Eist­landi, en enduðum þar áður en við flugum heim í geg­num Helsinki.

Vonandi hefur ein­hver haft gaman af því að lesa þetta.